TÜRK DİLİ VE EDEBİYATI

Anabilim Dalları

Bölümümüz Eski Türk Dili, Eski Türk Edebiyatı, Türk Halk Edebiyatı, Yeni Türk Dili ve Yeni Türk Edebiyatı olmak üzere beş anabilim dalından oluşmaktadır.

Eski Türk Dili Anabilim Dalı

Eski Türk Dili Anabilim Dalı, öğrencilere, bilinen ilk yazılı eserlerin bulunduğu 7. yüzyıldan başlayarak Eski Türkçe ve Orta Türkçe dönemlerini tanıma fırsatı sunar. Öğrenciler bir yandan da eski dönem metinlerine hâkim olabilmek için Türk Runik Yazısını, Uygur Alfabesini ve Arap Alfabesini öğrenirler. Eski Türk Dili alanı günümüz Türkçesini daha iyi anlayabilmek, geçmişteki izlerine ulaşabilmek için öğrencilere yeni kapılar aralar. Anabilim Dalımızda öğrencilerimize Orta Asya’nın geniş bozkırlarından Anadolu’ya uzanan Türk kültürünün ve dilinin daimî serüveninin başlangıcına dair bilgiler üzerine nitelikli araştırma yapma imkânı sunulur.

Anabilim Dalı Başkanı: Dr. Öğr. Üyesi Gizem ULUSCU

Eski Türk Edebiyatı Anabilim Dalı 

Eski Türk Edebiyatı, Türk edebiyatının gelişim seyri içerisinde kuramsal ve estetik esaslarını Türk-İslâm kültüründen alarak meydana gelmiş olan ve bilhassa örnek kabul ettiği Fars edebiyatının güçlü tesiri altında şekillenerek yetkin örneklerini vermeye başladığı 13. yüzyıl sonlarından Osmanlı Devleti’nin batılılaşmayı resmî olarak benimsediği 19. yüzyıl ortalarına kadar varlığını sürdürmüş köklü bir edebiyat geleneğidir. Din ve tasavvuf, tarih ve sosyal hayat, ilim ve felsefe ile estetik değerler sistemi gibi ana kaynaklardan beslenen bu edebiyat geleneği içerisinde manzum ve mensur sayısız eser vücuda getirilmiştir. Eski Türk Edebiyatı Anabilim Dalı kapsamında lisans düzeyinde verilen derslerle öğrencilere bu geleneğin kökeni, ortaya çıkış koşulları, içinde üretilmiş olduğu tarihsel ve toplumsal değerler, yaşamış olduğu değişim ve dönüşümler, sahip olduğu türsel çeşitlilik, temel kuramsal bilgiler ve gelenek içerisinde üretilmiş olan metinleri doğru olarak anlamak için gerekli âlet ilimlerinin aktarılması amaçlanmaktadır. 

Anabilim Dalı Başkanı: Prof. Dr. Sadık YAZAR

Türk Halk Edebiyatı Anabilim Dalı

Türk Halk Edebiyatı Anabilim Dalı kapsamındaki derslerde, tarihî çağlardan gündelik yaşama kadar geniş bir yelpazede kültürü anlamaya, incelemeye, yorumlamaya ve bilgi üretmeye öğrencileri yönlendiren bir eğitim programı içermektedir. Derslerde öğrencilere sözlü, yazılı ve elektronik kültür ortamlarında geçmişten günümüze oluşmuş ve oluşmakta olan çeşitli halk kültürü ürünleri tanıtılmakta, bu ürünlerin yapı/şekil, tür/biçim, içerik/konu, sosyokültürel iletişim ve etkileşim/bağlam ve işlev özellikleri ile disiplinler arası temel nitelikleri modern halkbilim kuramlarından hareketle incelenip çözümlenmektedir. Türk Halk Edebiyatı programı, kültürü çeşitli yönlerden ele alarak toplumun sosyo-kültürel problemlerini inceleyen, yorumlayan ve çözüm önerilerinde bulunan bireyler yetiştirmeyi hedeflemektedir.

Anabilim Dalı Başkanı: Dr. Öğr. Üyesi Neşe IŞIK KADIOĞLU

Yeni Türk Dili Anabilim Dalı 

Türk dilinin 13. yüzyıl ve sonrasına ait devresi üzerinde yoğunlaşan Yeni Türk Dili Anabilim Dalı, Batı Türkçesinin Eski Anadolu Türkçesi, Osmanlı Türkçesi ve Türkiye Türkçesi dönemlerine dair dil derslerini kapsayan bir eğitim programı sunmaktadır. Bu çerçevede sunulan dersler, genel ve tarihsel dilbilime dair temel kavram, teori ve yöntemlere müracaatla dil analizi için gereken usul, teknik ve araçları tanıtmakta; bir yandan Türk dili gramerine dair sistematik bir bakış açısı verirken, diğer yandan öğrencilere bu devre için gerekli filolojik ve paleografik yetkinlikleri kazandırarak onları alanda bağımsız araştırma yürütecek seviyeye getirmektedir. Hem Osmanlı yazı dili geleneğine hem de konuşma dili ve yerel ağızlara dair kapsamlı bir perspektif sunan anabilim dalı müfredatı, Türkçenin Anadolu ve Balkan coğrafyasındaki tarihsel seyrini ayrıntılarıyla ortaya koymaktadır. Bunun yanı sıra Türk kültürünün birincil yapıtaşı olan Türkçenin tarihten gelen ve geçmişe uzanan yolculuğunda bir kültür unsuru olarak nesilden nesle aktarılması sürecine öğrencilerin eleştirel ve bilinçli bir gözle bakmalarına da imkân sağlamaktadır. 

Anabilim Dalı Başkanı: Prof. Dr. Ahmet Şefik ŞENLİK

Yeni Türk Edebiyatı Anabilim Dalı

Yeni Türk Edebiyatı Anabilim Dalında yürütülen çalışmalar Tanzimat Dönemi’nden başlayarak günümüze dek uzanan bir zaman dilimini kapsamaktadır. Anabilim Dalına ait çalışmalar, Tanzimat Dönemi Edebiyatı, Servet-i Fünun Edebiyatı, Fecr-i Âti Edebiyatı, Millî Edebiyat, Cumhuriyet Dönemi ve Cumhuriyet Sonrası Türk Edebiyatı olmak üzere hem etkili olan edebî hareketler ve yönelişler hem de dönüm noktası niteliğindeki siyasî gelişmeler bağlamında sınıflandırılmıştır. Söz konusu dönemler şiir, öykü ve roman gibi edebî türler merkeze alınarak derinlemesine incelenmekte; şahsiyetler ve dönemlere ait metinler de bu incelemelerin önemli bir parçasını oluşturmaktadır. 

Anabilim Dalı Başkanı: Prof. Dr. Ahmet KOÇAK